Komende dienst:

Zondag 17 mei 2020

 

Schriftlezing: Jesaja 41: 17-20
Evangelielezing: Johannes 16: 16-24

Gemeente van Christus,
Vandaag wil ik het met u hebben over de kracht van de verwachting.
In de moeilijke omstandigheden waarin we nu wereldwijd leven, hebben we dat zo nodig, iets om naar uit te zien, iets om te verwachten, iets om nu krachtig in te zijn en krachtig aan te werken. De kracht van de verwachting.

Hoe kun je wat bemoediging brengen in onze tijd?
Een bloemetje? Een kaartje, een telefoontje, een bezoekje, het stilletjes uithouden bij iemand. Allemaal verkleinwoordjes, zijn het, maar ze bemoedigen, geven hoop.

Jonge mensen maken en sturen elkaar filmpjes en blogs, er komt ook allerlei creativiteit boven.

De twee lezingen die we vandaag hebben gelezen gaan hier over.
Ze willen op verschillende manieren moed geven.

Jesaja geeft de ballingen hoop met verwachting. Met een blij perspectief. Met het beeld van de natuur die weer opleeft. Het is als de een bos bloemen die we een zieke geven. Even iets moois, iets fijns. Hoe mooi leven is en kan worden.
Het is nodig want we kunnen als mens bij groot verdriet in een zwart gat terecht komen, waarin we steeds meer opgeslokt raken en alle licht in het leven kwijtraken.

We hebben tekenen van licht, woorden van licht nodig. Woorden van Hoop. Het woord van God voor nodig. Zoals Jesaja zegt: Dan zullen jullie zien en beseffen dat de hand van de Heer dit heeft verricht. Dat de Heilige van Israël dit alles schiep. Zo werkt God. Zo schept hij nieuw leven. Aan planten in de woestijn.

Als God zo de natuur kan doen herleven, dan toch ook dat volk in ballingschap. Ook aan mensen gevangen in ziekte, verdriet, zorgen, werkdruk, werkeloosheid, zorgen om toekomst, schepping, kinderen, ouders.
Het antwoord, het weerwoord is de schoonheid van Gods schepping. Een beetje water doet wonderen, brengt leven, geeft hoop. Je ziet het voor je, de brem, de kamperfoelie. Overvloedig. Dit helpt je nu in de armzaligheid van het bestaan.

In Johannes geeft Jezus op een andere manier hoop. Hij bereidt zijn discipelen voor op wat er komen gaat. Onzekerheid is een factor dat het leven zwaar kan maken. Je examen is achter de rug, maar ben je geslaagd. Word je aangenomen op je favoriete opleiding? Krijg je die baan? Houd hij of zij van me? Redt ons bedrijf het? Wat zal de uitslag van het onderzoek zijn?
Ook bij pijnlijke zaken is eerlijkheid belangrijk. Je wilt echt weten waar je aan toe bent. Dat geeft hoe gek ook, vaak al een soort troost, ook al is het bericht niet wat je hoopte.

Jezus neemt een aantal onzekerheden weg, zodat ze voorbereid zijn, weten wat gaat gebeuren. Nog een korte tijd en hij zal er niet meer zijn. Nog een korte tijd en jullie zien me niet meer. Ik ga weg. Zijn woorden slaan in als een bom. De discipelen schrikken zich naar. Hoezo nog een korte tijd?
Waarachtig, ik verzeker jullie, zegt Jezus, voorwaar voorwaar ik zeg. Let op, uitroepteken, hier komt het.
En het is niet mis wat hij dan zegt: zij zullen wenen, de omstanders zullen hen uitlachen. Jezus wijst op zijn executie.
Nee, de werkelijkheid is dat de pijn en het verdriet zeer groot zullen zijn.

Maar we kunnen als mens niet zonder perspectief. En terecht. Er komt ook altijd iets anders voor in de plaats als we ervoor open staan.

Het perspectief geeft Jezus er direct achter aan. Kort daarna zien jullie me terug.
Maar dan komt hij met een zeer krachtig beeld van hoop. De geboorte van een kind. De pijn, het verdriet van de discipelen is niet zonder hoop. Want met de geboorte is de pijn weg, op de achtergrond gedrukt uit vreugde dat een kind in de wereld is geboren. Verwekt, tot leven gekomen door het samengaan van vader en moeder, samengaan van hun genen, tot een nieuw wezen.

Jezus zegt duidelijk dat nog een korte tijd ze hem terug willen zien. Maranatha, Jezus kom. Maar echt een korte tijd kun je het toch niet noemen. Wat bedoelt Jezus dan? Hij zegt dat er een nieuw kind geboren gaat worden. Wie is dat nieuwe kind? Hij doelt op Pinksteren. Als de Geest komt. De Trooster. Die komt over de bange mensen, over verdrietige mensen. En Deze verandert die bange verdrietige mensen in levende, hoopvolle, krachtige mensen.
Het nieuwe kind dat geboren wordt, waarin Jezus in andere vorm weer terugkomt, is de gemeente. De volgelingen. Dat zijn wij. Wij zijn als we ons nieuw geboren laten worden door de Geest, het lichaam van Christus.

Daarom zegt Jezus, kunnen jullie net als ik direct tot God bidden. En dan is er vreugde.

Jullie hebben nu verdriet, zegt Jezus. Dat klopt. Wat is het moeilijk elkaar niet meer aan te kunnen raken.

Even een tussendoortje.
Yentel en de Boer cabaret duo
Bevallen met Kerst van hun eerste kind, 2 ½ uur na elkaar.
Nu een liedje over deze corona tijd dat heet aanraking.

Er waren handdrukken
Bij binnenkomst en bij vertrek
Ja nu klinkt dat gek

Je had slappe handen
Die lagen in je hand als een kipfilet
En daar schudde je dan mee

Maar ook
Zweethanden
Vochtige handen
Die plotseling in de jouwe belandden

High fives hoog in de lucht
Low fives laag bij de grond
Toen er nog aanraking bestond
Toen er nog aanraking bestond

En iedereen ging van

He!
Hallo!
Kom even hier
Tik em aan Weet je nog
We deden mwha mwha mwha
Dan had je lipstick op je wang
Weet je nog
Het duurt zo lang

We deden drie zoenen
Bij binnenkomst en bij vertrek
Ja nu klinkt dat gek

We aaiden over haren
Je moest
Knuffels geven
Aan mensen met verdriet
Maar wanneer je los mocht laten dat wist je niet

Toen er nog aanraking bestond

Het maakt de eenzaamheid, het verdriet zoveel zwaarder.
En juist dan, juist nu hebben we perspectief nodig.

Een gemeente die niet op kan houden om te hopen en te geloven en lief te hebben.

Zelfs de dood heeft niet het laatste woord. Als mijn eigen adem stokt, dan draagt mij uw muziek.

En daarom staan hier de graven rond de kerk. Niet alleen om te herinneren, maar meer nog om te hopen. Eens, hoe waar en wat dan ook. Eens zijn we weer samen in een nieuw licht.

Dit is de kracht van de verwachting. Zijn we als gemeente in een overgangsperiode.
Zoals het nu gaat zal het spoedig niet meer zijn.
Maar Jezus zegt ook: kort daarna zullen jullie me zien.
In een nieuwe vorm, een nieuwe geboorte zal Jezus, het lichaam van Christus weer vreugdevol en krachtig het leven en de wereld ingaan. Om de wereld de

Zo zijn we als wereld in een overgangsperiode.

Maar Jezus zegt ook: kort daarna zullen jullie me zien.
In een nieuwe vorm, een nieuwe geboorte zal Jezus, het lichaam van Christus weer vreugdevol en krachtig het leven en de wereld ingaan, en de wereld zal zich vernieuwen.

Het is Gods wereld, wij zijn zijn dochters en zonen.
Als u dadelijk naar buiten gaat kijkt u nog even met gelovige verrassing naar de natuur, naar de schepping, en dan denkt U: zo mooi heeft God dit gemaakt. Zo is er hoop. En ik mag hier deel van zijn. Nu en altijd. Amen.

Stille Zaterdag 2020

Het is vandaag Stille Zaterdag. Stil van verstomd zijn. Stil van rouw. Stil nu de wereld stil is komen te staan. Bijna 2000 jaar geleden waren de vriendinnen en vrienden van Jezus stil, zijn moeder en broers, nu het onmogelijke is gebeurd. De levende, degene die hen en zovele mensen nieuw leven en nieuwe hoop bracht is dood, gedood, ter dood gebracht. En alle hoop is de grond in geboord.
Het is Stille Zaterdag. Het is de stilte van sprakeloos zijn. Stil van rouw. Zoals we nu stil zijn, nu de wereld stil is komen te staan, nu zoveel mensen zijn gestorven, ziek zijn, in angst. Zovelen in rouw zijn.
Vanuit de stilte komen de verhalen los. Niet alleen over hoe de dood kwam, onverwacht als een inbreker, verhalen komen ook los juist over leven.
Leven dat voortkwam uit dood.
En daarom lezen we uit het eerste testament van leven.
Over schepping.

Lezing: Genesis 1: 1-5a

De eerste letter van de bijbel, en de eerste letter van tweede woord van de bijbel is een B. Beresjiet Bara. De B is een labiaal. Een geluid dat je met je lippen maakt. Het is een klein ontploffinkje. Een oerknal wellicht. Maar het is niet zomaar iets, het zijn lippen die spreken.
God spreekt. Maar voordat hij spreekt moet er iets gebeuren. Want spreken doe je bij het uitademen. Je moet dus eerst inademen. En dat staat er ook.
Die is er ook. Gods geest, adem, ruach. God haalt adem, en spreekt.
Zo zingen we ook het lied met niets van niets zijt Gij begonnen.
We beginnen met adem halen. Dan zingen we het eerste woord. We beginnen elke regel met adem te halen.

Van een afstand ziet de aarde er mooi uit. Prachtig die blauw-witte planeet vol leven. Er is niet alleen leven, er is ook strijd. Oorlog. God is niet alleen de schepper, hij is ook de bevrijder. Wanneer gaan we dat begrijpen, dat God bevrijdt? Niet alleen als mensen die lijden onder onderdrukking, maar ook als mensen die er voordelen aan hebben, of er onverschillig onder zijn als anderen onderdrukt worden. God blijft niet aan de kant staan.

Lezing: Exodus 15: 1-18

In deze dagen ervaren we als hele wereld meer dan ooit tevoren hoe kwetsbaar we zijn. We hebben ons leven en dood niet onder controle. We realiseren we ook hoe we aan het leven hechten. We mogen ons bewust zijn dat leven een geheim is, dat leven ons gegeven is, dat God leven is en ons levensadem schenkt. Niet bezit, niet faam, niet willen houden zoals het is, niet invloed, niet de grootste willen zijn brengt leven. Dit alles veroorzaakt juist dood. God schenkt leven, brengt leven. Zoals in het sterkte beeld van Ezechiel dat we gaan horen. Moge God ons zo nieuw leven geven.

Lezen: Ezechiël 3: 1-14

Het evangelie gaat om leven. Bij het begin van het leven van Jezus staan vrouwen centraal. Zoals we allen uit de vrouw zijn geboren, zo ook hij. Maar Maria is ook nog maagd, er komt bij de verwekking van Jezus geen man aan te pas. Bij zijn leven, en zeker bij zijn sterven staan vrouwen centraal. Er staat dan
55Vele vrouwen, die Jezus vanuit Galilea gevolgd waren om voor hem te zorgen, stonden van een afstand toe te kijken. 56Onder hen bevonden zich Maria uit Magdala, Maria de moeder van Jakobus en Josef, en de moeder van de zonen van Zebedeüs.

Evangelielezing: Matteus 28: 1-7

Stille Zaterdag. Voor Joden is de zaterdag, de sabbat zowiezo stil. Een dag van niet doen, niet de natuur veranderen, bewerken. Alleen zien, ervaren, beleven en open staan.
Deze stille zaterdag is extra stil, doodstil. Want Jezus is gestorven.
Zoals nu veel mensen gestorven zijn en stervende zijn.
Stille Zaterdag. In het evangelie wordt er niets over gezegd.
De Goede Vrijdag eindigt met de graflegging van Jezus. De vroege zondagmorgen gaan de vrouwen naar het graf, maar de zaterdag is stil, hier wordt niets over gezegd.
En zoals tussen de letters, de zwarte letters nog heel veel wit is, niet beschreven, worden we uitgedaagd dit zelf in te vullen.
Wat deze de discipelen op deze stille zaterdag?
Ik stel me voor dat Petrus eraan dacht hoe hij Jezus niet kon geloven toen hij zei dat hij zou lijden en sterven. En toch is dit nu gebeurd. Ik stel me voor dat Petrus eraan dacht dat hij zei dat hij Jezus niet in de steek zou laten. En hoe hij dit toch deed in zijn angst, driemaal zelfs, steeds harder en hartgrondiger.
Naast verdriet en ongeloof dus ook schaamte.
Zoals ook nu er verdriet is en ongeloof en ook schaamte.
Dat er zoveel mensen sterven. Dat we toen het eraan kwam we maar niet konden geloven hoevelen het zouden treffen, ook ons.
Ik kan me ook voorstellen dat ze met elkaar spraken, niet alleen over de ellende, maar ook over hoe bijzonder Jezus was, en over wat hij zei en deed. Bij dood denken we ook juist na over leven, en hoe kostbaar dit is. En hoe heel veel waar we ons druk over maakten er niet meer toe doet, en andere dingen waar we aan voorbij gingen juist wel.
Nu heel veel stil is, zie ik een vader met kind spelen, een gezin samen wandelen. Er is ineens tijd en ruimte. Waarom nu wel en eerder niet?
Omdat ons leven te vol zat met plichten en verplichte leuke dingen? Omdat er veel weinig stilte in de drukte zat? Te weinig lege plekken in onze agenda?

Stille zaterdag is alles door ons heen laten gaan. Om ons morgen te kunnen laten verrassen op een nieuw leven. Amen.