Komende dienst:

Overdenking Stille Zaterdag 11 april 2020

Stille Zaterdag 2020

Het is vandaag Stille Zaterdag. Stil van verstomd zijn. Stil van rouw. Stil nu de wereld stil is komen te staan. Bijna 2000 jaar geleden waren de vriendinnen en vrienden van Jezus stil, zijn moeder en broers, nu het onmogelijke is gebeurd. De levende, degene die hen en zovele mensen nieuw leven en nieuwe hoop bracht is dood, gedood, ter dood gebracht. En alle hoop is de grond in geboord.
Het is Stille Zaterdag. Het is de stilte van sprakeloos zijn. Stil van rouw. Zoals we nu stil zijn, nu de wereld stil is komen te staan, nu zoveel mensen zijn gestorven, ziek zijn, in angst. Zovelen in rouw zijn.
Vanuit de stilte komen de verhalen los. Niet alleen over hoe de dood kwam, onverwacht als een inbreker, verhalen komen ook los juist over leven.
Leven dat voortkwam uit dood.
En daarom lezen we uit het eerste testament van leven.
Over schepping.

Lezing: Genesis 1: 1-5a

De eerste letter van de bijbel, en de eerste letter van tweede woord van de bijbel is een B. Beresjiet Bara. De B is een labiaal. Een geluid dat je met je lippen maakt. Het is een klein ontploffinkje. Een oerknal wellicht. Maar het is niet zomaar iets, het zijn lippen die spreken.
God spreekt. Maar voordat hij spreekt moet er iets gebeuren. Want spreken doe je bij het uitademen. Je moet dus eerst inademen. En dat staat er ook.
Die is er ook. Gods geest, adem, ruach. God haalt adem, en spreekt.
Zo zingen we ook het lied met niets van niets zijt Gij begonnen.
We beginnen met adem halen. Dan zingen we het eerste woord. We beginnen elke regel met adem te halen.

Van een afstand ziet de aarde er mooi uit. Prachtig die blauw-witte planeet vol leven. Er is niet alleen leven, er is ook strijd. Oorlog. God is niet alleen de schepper, hij is ook de bevrijder. Wanneer gaan we dat begrijpen, dat God bevrijdt? Niet alleen als mensen die lijden onder onderdrukking, maar ook als mensen die er voordelen aan hebben, of er onverschillig onder zijn als anderen onderdrukt worden. God blijft niet aan de kant staan.

Lezing: Exodus 15: 1-18

In deze dagen ervaren we als hele wereld meer dan ooit tevoren hoe kwetsbaar we zijn. We hebben ons leven en dood niet onder controle. We realiseren we ook hoe we aan het leven hechten. We mogen ons bewust zijn dat leven een geheim is, dat leven ons gegeven is, dat God leven is en ons levensadem schenkt. Niet bezit, niet faam, niet willen houden zoals het is, niet invloed, niet de grootste willen zijn brengt leven. Dit alles veroorzaakt juist dood. God schenkt leven, brengt leven. Zoals in het sterkte beeld van Ezechiel dat we gaan horen. Moge God ons zo nieuw leven geven.

Lezen: Ezechiël 3: 1-14

Het evangelie gaat om leven. Bij het begin van het leven van Jezus staan vrouwen centraal. Zoals we allen uit de vrouw zijn geboren, zo ook hij. Maar Maria is ook nog maagd, er komt bij de verwekking van Jezus geen man aan te pas. Bij zijn leven, en zeker bij zijn sterven staan vrouwen centraal. Er staat dan
55Vele vrouwen, die Jezus vanuit Galilea gevolgd waren om voor hem te zorgen, stonden van een afstand toe te kijken. 56Onder hen bevonden zich Maria uit Magdala, Maria de moeder van Jakobus en Josef, en de moeder van de zonen van Zebedeüs.

Evangelielezing: Matteus 28: 1-7

Stille Zaterdag. Voor Joden is de zaterdag, de sabbat zowiezo stil. Een dag van niet doen, niet de natuur veranderen, bewerken. Alleen zien, ervaren, beleven en open staan.
Deze stille zaterdag is extra stil, doodstil. Want Jezus is gestorven.
Zoals nu veel mensen gestorven zijn en stervende zijn.
Stille Zaterdag. In het evangelie wordt er niets over gezegd.
De Goede Vrijdag eindigt met de graflegging van Jezus. De vroege zondagmorgen gaan de vrouwen naar het graf, maar de zaterdag is stil, hier wordt niets over gezegd.
En zoals tussen de letters, de zwarte letters nog heel veel wit is, niet beschreven, worden we uitgedaagd dit zelf in te vullen.
Wat deze de discipelen op deze stille zaterdag?
Ik stel me voor dat Petrus eraan dacht hoe hij Jezus niet kon geloven toen hij zei dat hij zou lijden en sterven. En toch is dit nu gebeurd. Ik stel me voor dat Petrus eraan dacht dat hij zei dat hij Jezus niet in de steek zou laten. En hoe hij dit toch deed in zijn angst, driemaal zelfs, steeds harder en hartgrondiger.
Naast verdriet en ongeloof dus ook schaamte.
Zoals ook nu er verdriet is en ongeloof en ook schaamte.
Dat er zoveel mensen sterven. Dat we toen het eraan kwam we maar niet konden geloven hoevelen het zouden treffen, ook ons.
Ik kan me ook voorstellen dat ze met elkaar spraken, niet alleen over de ellende, maar ook over hoe bijzonder Jezus was, en over wat hij zei en deed. Bij dood denken we ook juist na over leven, en hoe kostbaar dit is. En hoe heel veel waar we ons druk over maakten er niet meer toe doet, en andere dingen waar we aan voorbij gingen juist wel.
Nu heel veel stil is, zie ik een vader met kind spelen, een gezin samen wandelen. Er is ineens tijd en ruimte. Waarom nu wel en eerder niet?
Omdat ons leven te vol zat met plichten en verplichte leuke dingen? Omdat er veel weinig stilte in de drukte zat? Te weinig lege plekken in onze agenda?

Stille zaterdag is alles door ons heen laten gaan. Om ons morgen te kunnen laten verrassen op een nieuw leven. Amen.